Điều 163 Bộ luật hình sự quy định về tội cho vay nặng lãi như sau:" Người nào cho vay với mức lãi suất cao hơn mức lãi suất cao nhất mà pháp luật quy định từ mười lần trở lên có tính chất chuyên bóc lột, thì bị phạt tiền từ một lần đến mười lần số tiền lãi hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến một năm. Phạm tội thu lợi bất chính lớn thì bị phạt tù từ sáu tháng đến ba năm. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ một lần đến năm lần số lợi bất chính, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm"" 

 

Khách thể của tội phạm: tội cho vay lãi nặng xâm phạm quy định của Nhà nước về quản lý các hoạt động tín dụng, xâm phạm lợi ích của công dân.

 

Mặt khách quan của tội phạm: mặt khác quan của tội phạm được thể hiện ở hành vi cho người khác vay (tiền, vàng, ngoại tệ) với lãi suất rất cao.

 

Lãi suất rất cao là mức lãi suất vượt mức mức lãi suất cao nhất Ngân hàng Nhà nước quy định khi cho vay trong hoạt động tín dụng.

Hành vi cho vay lãi chỉ cấu thành tội phạm nếu mức lãi suất cao gấp từ mười lần trở lên so với mức lãi suất cao nhất mà pháp luật quy định và cho vay có tính chất chuyên bóc lột. Tính chất chuyên bóc lột được thể hiện ở chỗ người phạm tội thường xuyên cho người khác vay với mục đích thu lãi suất rất cao, nguồn thu lợi bất chính do cho vay lấy lãi nặng là nguồn thu nhập chính của người đó.

 

Chủ thể của tội phạm: là người từ đủ 16 tuổi trở lên có năng lực trách nhiệm hình sự. Nếu người phạm tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong quản lý công quỹ và dùng công quỹ cho vay lãi nặng với tính chất chuyên bóc lột thì vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự về tội này với tình tiết định khung tăng nặng. Trường hợp do hành vi cho vay mà để mất công quỹ thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội sử dụng trái phép tài sản (Điều 142) hoặc tội cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng (Điều 165).

 

Mặt chủ quan của tội phạm: tội phạm được thực hiện do lỗi cố ý. Người phạm tội biết rõ hành vi cho vay lãi nặng của mình là nguy hiểm cho xã hội nhưng vì vụ lợi vẫn cố tình thực hiện tội phạm. Động cơ phạm tội là vụ lợi nhằm thu lợi bất chính. 

 

Hình phạt:

 

- Khung 1: quy định hình phạt tiền từ một lần đến mười lần số tiền lãi hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến một năm.

 

- Khung 2: quy định hình phạt tù từ sáu tháng đến ba năm áp dụng đối với trường hợp số tiền thu lợi bất chính lớn.

 

- Hình phạt bổ sung: người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ một lần đến năm lần số thu lợi bất chính, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một đến năm năm.